طرح نظريه ولايت‌فقيه ابداع حضرت امام (ره) بود، هر چند که برخي مخالفان تلاش مي‌کنند اين نوآوري را بدعت بنامند، اما بدعت سنت‌ستيزي است، در حالي که به صحنه آوردن نظريه ولايت‌فقيه از ميان کتب، به هيچ وجه سنت‌ستيزي نبوده و خود حضرت امام نيز بارها بر اين نکته تاکيد کردند.
فارس: عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: زماني که نظرات موجود با نظر رهبري يکي باشد ولايت‌پذيري محقق نمي‌شود، بلکه ولايت‌پذيري زماني اثبات مي‌شود که علي‌رغم تفاوت ديدگاه، تابع ولي‌فقيه بود و به نظرات ايشان تمکين کنيم.

حسن رحيم‌پور ازغدي عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در هشتمين اردوي آموزشي سياسي دانشجويان دختر دانشگاه‌هاي سراسر کشور به بررسي انديشه سياسي حضرت امام خميني (ره) پرداخت و اظهار داشت: امام خميني به عنوان يک فقيه و فيلسوف ديني که اهل حديث بود به جامعه يادآوري کرد که بايد به دانسته‌ها عمل کنيم و فقط نمي‌توان به حجره‌ها محدود شد.

وي افزود: امام خميني(ره) تاکيد داشتند که در زمينه اجراي عدالت بايد در حد وسع حرکت کرد و نبايد اين مباحث را تنها به گفتگو و کتاب محدود کرد، ايشان تاکيد داشتند که اين ارزش‌ها را از بين کتاب‌ها و گفتگوي خواص به صحنه اجتماعي کشور بکشانيم.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه همه ما انسان هستيم و عقل و عدل مطلق نداريم، ادامه داد: هيچ کدام از اين کمبودها مسئوليت ما را کم نمي‌کند و بايد به مواردي که مي‌دانيم عمل کرده و نسبت به آنها مسئول هستيم.

رحيم‌پورازغدي با تاکيد بر اينکه خط اصيل انقلاب خط ولايت‌فقيه است، خاطرنشان کرد: مقام معظم رهبري بارها تاکيد کرده‌اند که جوانان بايد انديشه سياسي حضرت امام خميني(ره) را بشناسند تا در دعواهاي سياسي چپ و راست فريب نخوردند.

وي اولين نوآوري حضرت امام خميني(ره) را در اجراي عدالت و تشکيل حکومت اسلامي دانست و گفت: در تشکيل حکومت اسلامي نبايد به مسائل، صفر و صدي نگاه کرد و هر کس بايد به اندازه توانايي خود عمل کند چون نسبت به همين توانايي‌ها مسئول است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه اظهار داشت: برخي از ترس اشتباه و خطا وارد عمل نمي‌شوند که اين تز از پايه اشتباه است و سرانجام به بي‌عملي، انزوا و سقوط مي‌انجامد، از سوي ديگر بايد متوجه باشيم که اگر ما کاري نکنيم، طرف مقابل بيکار نمي‌نشيند و قدرت را در دست مي‌گيرد.

رحيم‌پور ازغدي با بيان اينکه نبايد خود را با اولياء معصوم در تشکيل حکومت اسلامي مقايسه کنيم اظهار داشت: در طرف مقابل ما جريان‌هاي پليد سياسي حاضر هستند که بايد متوجه آنها باشيم و بر همين اساس تلاش کنيم قدرت را به سمت ارزش‌ها و انسانيت بکشانيم و در اين زمينه لازم است که خطاها را کم کنيم اما مسئوليت خطاهاي جزئي رخ داده را بپذيريم.

وي با تاکيد بر اينکه هر يک از ما در حد توان خود براي پر کردن شکاف ميان نظر و عمل مسئول هستيم، ادامه داد: برخي مدعي هستند که بايد سکوت کرد تا دشمني نداشته باشيم که اين تز نيز اشتباه است و مي‌بينيم که هيچ کدام از انبياء الهي به آن توجه نکردند چون نتيجه آن احترام نيست بلکه به طرد شدن و انزوا مي‌انجامد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه برخي تلاش مي‌کنند از درگيري با مخالفان فرار کنند، اظهار داشت: فرار از اين درگيري شدني نبوده و هميشه خوب نيست، درگيري با مخالفان در صورتي که براي حق باشد، پسنديده بوده و حتي لازم است براي آن هزينه پرداخت کنند.

رحيم‌پور پورازغدي نوآوري دوم حضرت امام خميني(ره) در کنار «عمل کردن» را، «چگونه عمل
کردن» خواند و خاطرنشان کرد: حضرت امام خميني(ره) مشخص کردند که چگونه از حوزه نظر وارد عمل شويم و چگونه حکومت اسلامي را تشکيل دهيم که در اين زمينه نظريه ولايت‌فقيه را مطرح کردند.

وي افزود: طرح نظريه ولايت‌فقيه ابداع حضرت امام (ره) بود، هر چند که برخي مخالفان تلاش مي‌کنند اين نوآوري را بدعت بنامند، اما بدعت سنت‌ستيزي است، در حالي که به صحنه آوردن نظريه ولايت‌فقيه از ميان کتب، به هيچ وجه سنت‌ستيزي نبوده و خود حضرت امام نيز بارها بر اين نکته تاکيد کردند.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با تاکيد بر اينکه مباني خط امام، ولايت‌فقيه است و بدون آن خط امام دروغ است، يادآور شد: حضرت امام خميني(ره) بارها در فرمايشات خود مشخص کرده‌اند که منظورشان از ولايت‌فقيه چيست.

رحيم‌پور ازغدي در ادامه به بازخواني برخي از نظرات حضرت امام خميني(ره) در خصوص نظريه ولايت‌فقيه پرداخت و گفت: ولايت‌فقيه به معناي زمامداري جامعه اسلامي است که محدود به احکام ديني و صدور دستور اسلامي و يا قضاوت نيست.

وي ولايت را در سه زمينه قضا، افتاء و ولايت حسبه دانست و اظهار داشت: ولايت قضا به همان معناي قضاوت و حکميت است و ولايت افتاء در خصوص صدور فتواهاي ديني بوده و ولايت حسبه نيز در خصوص اموري جاري است که متولي خصوصي ندارند اما مورد نياز جامعه بوده و اين امور همان مواردي هستند که امروزه به نام امور دولتي شناخته مي‌شوند.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه خطاب به مخالفان زعامت ولي‌فقيه در حکومت اسلامي، يادآور شد: اگر فردي ولايت افتاء را قبول داشته باشد بايد بداند که ولي‌فقيه مي‌تواند در همه مسائل فتوا بدهد که اين فتواها واجب‌الاجرا است و اگر به ولايت قضا معتقد باشد بايد بداند که دستگاه قضايي از حکومت جدا نيست و امور حسبه نيز از امور دولتي محسوب مي‌شوند، بنابراين در اختيار داشتن همين 3 مورد به معناي حکومت است.

رحيم‌پور ازغدي با اشاره به ادعاي برخي مخالفان زعامت ولي فقيه مبني بر اينکه فقهاي قبل از امام خميني(ره) اشاره‌اي به اين نظريه نداشته‌اند، گفت: در اين مورد بايد به فشار‌هاي سياسي زمان هر يک از اين فقها توجه شود که حتي نمي‌توانستند در کتاب‌هاي خود يک باب مجزا به نام ولايت‌فقيه باز کنند، چون ولايت فقيه مخالف ولايت عمال استعمار، سکولار‌ها، ديکتاتورها و ... است.

وي با تاکيد بر اينکه اسلام فقط محدود به فقه نيست، ادامه داد: مراد از ولايت‌فقيه همان ولايت مجموعه اسلام است، ولي حکومت قوامش بر قوانين فردي و اجتماعي اسلام بنا شده که متکي بر فقه اسلامي است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه اظهار داشت: از سوي ديگر ولايت‌فقيه متکي به فرد نيست يعني ولي‌فقيه نمي‌تواند به صورت خودسر تصميم‌گيري کند و يا خارج از کتاب و سنت عمل کند.

رحيم‌پور ازغدي با بيان اينکه همه ابعاد اسلام بدون حکومت نيز اجرا شدني هستند، اظهار داشت: تنها موردي که بدون در اختيار داشتن حکومت امکان اجرا نمي‌يابد همين قوانين اسلامي هستند که بر پايه فقه اسلامي نهادينه شده‌اند.

وي در ادامه با بازخواني نظرات شيخ مفيد در قرن 4 هجري در خصوص نظريه ولايت‌فقيه، يادآور شد: شيخ مفيد ضمن اشاره به احکام امر به معروف و نهي از منکر، رسما اعلام مي‌کند که هر کسي حق اجراي اين احکام را ندارد و اين موارد تنها در حکومت اسلامي اجرايي هستند و حکومت اسلامي نيز تنها از سوي پيامبران، امامان و يا افراد منصوب شده از سوي آنها تشکيل مي‌شود و در دوران غيبت نيز تشکيل حکومت اسلامي بر عهده فقهاي شيعه است که ولايت به آنها منتقل شده است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به نظرات محقق حلي در قرن 7-6، شهيد ثاني در قرن 10، ملا احمد نراقي در قرن 13، مقدس اردبيلي و حاج آقا رضا همداني در قرن 14 هجري پيرامون نظريه ولايت‌فقيه، اظهار داشت: امام خميني(ره) نيز در نظرات خود موارد زيادي دارند که به مشروعيت الهي ولي‌فقيه اشاره مي‌کنند که از سوي خدا به پيامبر، ائمه و بعد از آنها به ولي فقيه جامع الشرايط رسيده است.

رحيم‌پور ازغدي با بيان اينکه در باب اصل ولايت، اين انتصاب الهي و شرعي است، خاطرنشان کرد: در مقابل، حضرت امام(ره) جملات و نظراتي دارند که تاکيد زيادي بر نظر مردم دارد که اين موارد مربوط به تشخيص مصداق فقيه عادل در زمان غيبت است.

وي با تاکيد بر اينکه انتخاب مردمي بايد در چارچوب انتصاب الهي باشد، ادامه داد: در زمان غيبت نصب خاص نداريم، بلکه نصب عام وجود دارد، اما مصداق خصوصيات فقيه جامع‌الشرايط براي نافذ بودن ولايت مشخص است که مردم بر اساس اين ضوابط اسلامي آن را انتخاب مي‌کنند.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه علاوه بر سخنان امام و رهبري، در آيات و روايات متعددي بر نقش مردم در حکومت اسلامي و انتخاب ولي فقيه از سوي آنها تاکيد شده است، اظهار داشت: رضايت مردم در تشکيل حکومت اسلامي بسيار مهم است که برخي آن را در مشروعيت حکومت دخالت مي‌دهند، از سوي ديگر روايات متعددي وجود دارد که اصلا توجهي به نقش مردم نداشته است و تشخيص اينها بسيار مهم است.

رحيم‌پور ازغدي در ادامه ياد آور شد: خداوند، پيامبر اسلام را انتخاب و او را به جهانيان معرفي کرد، ولي همين پيامبر براي تشکيل حکومت اسلامي به جلب نظر مردم پرداخت و حتي با آنها مشورت کرد، البته مشورت پيامبر با مردم تا جايي پيش مي‌رفت که بر خلاف اصول اساسي اسلام و نظر صريح ولي نباشد.

وي با بيان اينکه ولايت‌فقيه براي جامعه مومنين کارايي دارد که اصل امام و پيامبر را قبول داشته باشند، ادامه داد: در احکام الهي، نبوت پيامبر و امامت ائمه بر نظر مردم تاثيري ندارد و اين مسئله در مورد ولايت ولي فقيه نيز مصداق دارد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به نظرات حضرت امام خميني(ره) مبني بر اينکه «اگر در جامعه ولايت فقيه نباشد، طاغوت است»، ياد آور شد: فقيهي که از طرف خدا ولايت دارد يقينا شرايط خاصي دارد، يعني اهل استبداد دروغ، فساد و... نيست در حالي که در تمام دنيا رعايت قوانين جاري براي حاکمان کفايت مي‌کند، اما در اسلام ولي‌فقيه در زندگي شخصي خود نيز بايد عدالت داشته باشد که اين نشان از حساسيت و سخت‌گيري اسلام در اين خصوص دارد.

رحيم‌پور ازغدي در ادامه خاطر‌نشان کرد: اگر کسي بگويد که در حکومت حقوق مردم را رعايت مي‌کند اما در زندگي شخصي فلان گناه را مرتکب مي‌شود بر اساس نظر حضرت امام خميني(ره) حق حکومت بر مردم ندارد.

وي با بيان اينکه سخت‌گيري اسلام بر حاکم، براي دفاع از حقوق مردم است، خاطرنشان کرد: استانداردهاي تعيين حاکم اسلامي بسيار بالا است و در اسلام شکل حکومت با مراجعه به آراي مردم تعيين مي‌شود يعني نمي‌توان چيزي را به مردم تحميل کرد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه ولي‌فقيه در جامعه اسلامي از سوي مردم انتخاب مي‌شود، يادآور شد: در جمهوري اسلامي بر خلاف انتخابات رياست جمهوري و يا مجلس شوراي اسلامي، انتخاب رهبر در دو مرحله از سوي مجلس خبرگان انجام مي‌شود، در نتيجه رهبر جامعه اسلامي هم ولايت الهي دارد و هم مقبوليت مردمي و اينچنين جمهوريت و اسلاميت در حکومت اسلامي با هم جمع مي‌شوند.

رحيم‌پور ازغدي با بيان اينکه اين روند به معناي محصور ماندن مسئولين حکومت اسلامي از انتقاد نيست، اظهار داشت: حضرت امام خميني(ره) به صراحت اعلام کرده‌اند که هر فردي در انقلاب اسلامي حق دارد به طور مستقيم از مسئولين جواب بخواهد و ولي فقيه نيز بايد پاسخ قانع کننده به اين سوالات بدهد، از طرف ديگر اگر مسئولين حکومت اسلامي بر خلاف رسالت اصلي خود عمل کنند به صورت خودکار از مسئوليت عزل مي‌شوند.

وي با تاکيد بر اينکه ولي‌فقيه مشروعيت الهي داشته و اطاعت از آن واجب است، ادامه داد: اطاعت از رهبري واجب مي‌شود که خصوصيات يک فقيه جامع‌الشرايط را داشته باشند و از سوي مردم انتخاب شود، در واقع ولي‌فقيه بايد به خدا، امام زمان(عج) و حتي همه مردم پاسخگو باشد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه امروز مدعي خط امامي در جامعه زياد شده است، اظهار داشت: امام خميني(ره)، رهبري محبوب و مردمي بود که بزرگترين تشييع جنازه تاريخ بشر براي وي در ايران انجام شد، اما همين رهبر الهي بارها تاکيد کرده که تمام رفتار و اعمالش به واسطه ولايتي است که از شارع مقدس دريافت کرده و نمونه آن را در امضاي حکم بازرگان مشاهد مي‌کنيم.

رحيم‌پور ازغدي با اشاره به تکيه بيش از اندازه برخي افراد به اين جمله حضرت امام خميني(ره) که «ميزان راي ملت است» خاطرنشان کرد: همين امام در موارد متعدد، تاکيد مي‌کنند که در خصوص اصل احکام اسلام نمي‌توان رفراندوم برگزار کرد.

وي با اشاره به مشارکت 85 درصدي مردم در انتخابات اخير ادامه داد: در اين انتخابات بالاترين رکورد جمهوريت در دنيا شکسته شد اما در حکومت اسلامي، جمهوريت به تنهايي کافي نيست، بلکه در ظرف جمهوريت، بايد اسلام را اجرا کرد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه افزود: امام خميني(ره) نيز در زمان تنفيذ حکوم روساي جمهور، به ولايتي که از شارع مقدس داشته و همچنين احترام به نظر مردم اشاره کرده و بر اساس آن روساي جمهور را نصب مي‌کردند.

رحيم‌پور ازغدي با تاکيد بر اينکه مردم در حکومت اسلامي در طول خدا قرار دادند، تصريح کرد: اين يعني ملاحظه مردم بر اساس ضوابط ديني و اينچنين مردم سالاري ديني محقق مي‌شود.
وي در ادامه تاکيد کرد: در انديشه سياسي حضرت امام خميني(ره)، جمهوريت و اسلاميت از هم جدا نيست بلکه اسلاميت در قالب و ظرف جمهوريت اجرا مي‌شود.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه به نقش ولي‌فقيه در پر کردن خلأهاي تئوريک حکومت اسلامي اشاره کرد و افزود: حکومت اسلامي فقط محدود به اجراي قانون نيست بلکه در تمام امور مسئوليت دارد، در جمهوري اسلامي نيز کمبودهاي تئوريک مشاهد مي‌شود که دليل اصلي آن به موارد تاريخي باز مي‌گردد که هرگز فرصت مناسبي براي شکفتن فقه حکومتي در اسلام به وجود نيامد، اما بعد از انقلاب در اين زمينه حرکات خوبي آغاز شد.

رحيم‌پور ازغدي در ادامه ياد آور شد: امام خميني(ره) در ابتداي انقلاب اعلام کردند که قصد ورود به مسئوليت‌هاي اجرايي را ندارد و تنها مي‌خواهند جامعه را هدايت کنند، اما زماني که مشاهد کردند انقلاب و اسلام در خطر نابودي قرار گرفته، از قم به تهران بازگشت و در مواردي که احساس نياز مي‌کردند خود وارد عمل مي‌شدند.

وي در خصوص نظر امام درباره بني‌صدر و منتظري يادآور شد: امام خميني(ره) اين افراد را به خاطر احترام به نظر مردم قبول کردند اما تا جايي به آنها اجازه فعاليت داده شد که از حدود مشخص و خطوط قرمز خارج نشده بودند.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به انتخابات اخير رياست جمهوري ادامه داد: در اين انتخابات نيز رهبر معظم انقلاب اعلام کردند که هر 4 کانديداي شرايط حداقلي را دارند اما برخي از نظرات آنها مخالف نظرات ايشان بود و مردم نيز براي انتخاب به ملاک‌ها رجوع کردند.

رحيم‌پورازغدي با تاکيد بر اينکه در حکومت اسلامي مکتب اصالت دارد و نه اشخاص، تصريح کرد: در حکومت اسلامي ولي‌فقيه، ‌ارزش‌هاي اسلام و مصلحت کشور اصالت دارند و بايد به افرادي که در اين مسير گام بر مي‌دارند کمک کرد و اگر از مسير خارج شدند بايد به آنها هشدار داد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با بيان اينکه برخي مي‌خواهند ولايت‌فقيه را با خود منطبق کنند، گفت: اگر اين افراد به اهداف خود نرسند ولي فقيه را ديکتاتور، مستبد و ناعادل مي‌خوانند، بايد بدانيم که ولي فقيه معصوم نيست و انتظار عصمت از آن نمي‌رود، اما زماني که ولي‌فقيه در موردي، تکليف را مشخص کرد ديگر حرفي در مورد آن باقي نمي‌ماند.

وي در پايان تصريح کرد: زماني که نظرات موجود، با نظر رهبري يکي باشد ولايت‌پذيري محقق نمي‌شود، بلکه ولايت‌پذيري زماني اثبات مي‌شود که علي‌رغم تفاوت ديدگاه، تابع ولي‌فقيه بود و به نظرات ايشان تمکين کنيم.